tek4

Cố quá thành quá cố, tại sao cố gắng quá lại phản tác dụng?

by - September. 21, 2021
Kiến thức
<p style="text-align: justify;">Nếu bạn hỏi một người th&agrave;nh c&ocirc;ng điều g&igrave; đ&atilde; gi&uacute;p họ đạt được th&agrave;nh c&ocirc;ng như hiện nay, thi gần như 99.9..% l&agrave; bạn sẽ nghe thấy một c&acirc;u trả lời đại loại như: "T&ocirc;i đ&atilde; cố gắng rất nhiều, l&agrave;m việc chăm chỉ v&agrave; vượt qua mọi kh&oacute; khăn?".</p> <p style="text-align: justify;">Thực ra, d&ugrave; họ c&oacute; trả lời kh&aacute;c đi nữa bạn cũng chẳng tin đ&acirc;u!!! T&ocirc;i chắc chắn bạn c&oacute; thể đ&atilde; nghĩ về những trường hợp m&agrave; bạn tin rằng bạn đ&atilde; thất bại v&igrave; bạn đ&atilde; kh&ocirc;ng cố gắng hết sức. Tất nhi&ecirc;n trong bất kỳ trường hợp n&agrave;o, nỗ lực chắc chắn lu&ocirc;n l&agrave; một yếu tố quan trọng nhất.</p> <p><img class=" wp-image-4809 aligncenter" src="https://tek4.vn/wp-content/uploads/2019/09/co-gang-1.jpg" alt="co-gang-1" width="529" height="396" /></p> <p style="text-align: justify;">Nhưng liệu rằng, việc đặt nhiều thời gian, suy nghĩ hoặc năng lượng v&agrave;o một thứ g&igrave; đ&oacute; c&oacute; đảm bảo được rằng n&oacute; sẽ mang lại kết quả tốt hơn hay kh&ocirc;ng? T&ocirc;i nghĩ điều đ&oacute; kh&ocirc;ng chắc. C&oacute; lẽ rất nhiều lần bạn cũng gặp những vấn đề tương tự. Bạn rất kỳ vọng v&agrave;o một việc g&igrave; đ&oacute;, cố gắng rất nhiều cho n&oacute;, nhưng cuối c&ugrave;ng chả đi đến đ&acirc;u, nhưng c&oacute; những lần bạn kh&ocirc;ng nghĩ sẽ th&agrave;nh c&ocirc;ng nhưng đột nhi&ecirc;n lại nhận được những kết quả bất ngờ.</p> <p style="text-align: justify;">Đ&atilde; bao giờ bạn gặp trường hợp, đ&aacute;ng ra với năng lực của m&igrave;nh th&igrave; c&ugrave;ng lắm m&igrave;nh chỉ để mất một v&agrave;i điểm trong b&agrave;i thi nhưng do bạn tự tạo &aacute;p lực cho m&igrave;nh đến mức bạn kh&ocirc;ng chỉ mất vị tr&iacute; dẫn đầu, m&agrave; cuối c&ugrave;ng c&ograve;n kh&ocirc;ng vượt qua được b&agrave;i thi đ&oacute; hay chưa?. Hoặc bạn thực hiện một cuộc phỏng vấn cho c&ocirc;ng việc mơ ước của m&igrave;nh v&agrave; d&agrave;nh h&agrave;ng giờ để trả lời cho mọi c&acirc;u hỏi bạn c&oacute; thể nghĩ ra, nhưng sau đ&oacute; lại bị loại v&igrave; một điều cơ bản nhất?</p> <p style="text-align: justify;">Mọi người từ l&acirc;u đ&atilde; phải vật lộn với nghịch l&yacute; n&agrave;y. Bạn c&agrave;ng cố gắng kh&ocirc;ng nghĩ về điều g&igrave; đ&oacute;, th&igrave; n&oacute; sẽ c&agrave;ng xuất hiện trong t&acirc;m tr&iacute; bạn mỗi ph&uacute;t. Nh&agrave; <a href="https://tek4.vn/kien-thuc/khoa-hoc/tam-ly/">t&acirc;m l&yacute;</a> x&atilde; hội học qu&aacute; cố David Wegner đ&atilde; kh&aacute;m ph&aacute; ra l&yacute; do giải th&iacute;ch cho nghịch l&yacute; n&agrave;y: Khi ch&uacute;ng ta cố gắng kh&ocirc;ng nghĩ g&igrave; đ&oacute;, một phần trong n&atilde;o của ch&uacute;ng ta l&agrave;m nhiệm vụ ngăn chặn suy nghĩ bị cấm đ&oacute;, nhưng một phần kh&aacute;c lại thỉnh thoảng kiểm tra suy nghĩ đ&oacute; để đảm bảo rằng n&oacute; kh&ocirc;ng tồn tại nữa, nhưng điều n&agrave;y lại mang suy nghĩ về điều đ&oacute; đến t&acirc;m tr&iacute; ch&uacute;ng ta. Hiện tượng n&agrave;y, được gọi l&agrave; l&yacute; thuyết qu&aacute; tr&igrave;nh mỉa mai (Ironic process theory), giải th&iacute;ch tại sao khi ch&uacute;ng ta c&agrave;ng cố gắng thư gi&atilde;n th&igrave; c&agrave;ng khiến mọi người trở l&ecirc;n căng thẳng hơn, tại sao khi cố gắng tỉnh t&aacute;o lại th&igrave; lại c&agrave;ng buồn ngủ v&agrave; tại sao ai đ&oacute; sẽ tin v&agrave;o điều g&igrave; đ&oacute; khi họ c&agrave;ng cố gắng kh&ocirc;ng tin v&agrave;o n&oacute;. D&ugrave; bạn c&oacute; chống cự, n&oacute; vẫn tồn tại.</p> <p>Vậy bạn cần l&agrave;m điều g&igrave; để vượt qua vấn đề n&agrave;y.</p> <h2>Bu&ocirc;ng bỏ sự kiểm so&aacute;t</h2> <p style="text-align: justify;">Trong cuốn s&aacute;ch kinh điển The Inside Game of Tennis, huấn luyện vi&ecirc;n W. Timothy Gallwey giải th&iacute;ch rằng c&aacute;c sinh vi&ecirc;n thường cảm thấy thất vọng khi họ kh&ocirc;ng thể th&agrave;nh thạo một kỹ năng nhất định sau khi đ&atilde; luyện tập rất nhiều. Khi điều đ&oacute; xảy ra, anh ta viết, họ n&ecirc;n để t&acirc;m tr&iacute; v&ocirc; thức của họ thực hiện c&ocirc;ng việc đ&oacute;. Nếu cơ thể bạn biết c&aacute;ch đ&aacute;nh một c&uacute; thuận tay, th&igrave; cứ để n&oacute; xảy ra; nếu kh&ocirc;ng, th&igrave; h&atilde;y để n&oacute; học. Đừng cố kiểm so&aacute;t n&oacute;.</p> <p><img class="size-full wp-image-4810 aligncenter" src="https://tek4.vn/wp-content/uploads/2019/09/cố-gắng-2.jpg" alt="cố gắng-2" width="650" height="346" /></p> <p style="text-align: justify;">C&aacute;c nh&agrave; t&acirc;m l&yacute; học cho rằng, t&acirc;m l&yacute; c&oacute; &yacute; thức c&oacute; khả năng hạn chế hơn rất nhiều so với t&acirc;m tr&iacute; v&ocirc; thức. Trong cuốn s&aacute;ch Người lạ với ch&uacute;ng ta, nh&agrave; t&acirc;m l&yacute; học&nbsp;Timothy D. Wilson viết rằng cơ thể ch&uacute;ng ta gửi 11 triệu bit th&ocirc;ng tin đến n&atilde;o mỗi gi&acirc;y, nhưng ch&uacute;ng ta chỉ c&oacute; thể xử l&yacute; một c&aacute;ch c&oacute; &yacute; thức được khoảng 40 trong số ch&uacute;ng một l&uacute;c. Tuy nhi&ecirc;n bản năng chung của ch&uacute;ng ta l&agrave; th&iacute;ch kiểm so&aacute;t v&agrave; cố gắng nỗ lực c&oacute; &yacute; thức hơn đặc biệt với c&aacute;c t&igrave;nh huống c&oacute; ảnh hưởng đến cuộc sống hoặc lợi &iacute;ch cho bản th&acirc;n ch&uacute;ng ta. Nhưng đ&ocirc;i khi phản ứng ngược lại - bu&ocirc;ng bỏ sự kiểm so&aacute;t - lại hữu &iacute;ch hơn rất nhiều. H&atilde;y để cho v&ocirc; thức mạnh mẽ của ch&uacute;ng ta l&agrave;m việc.</p> <h2>H&atilde;y cố gắng thực hiện từng phần c&ocirc;ng việc</h2> <p style="text-align: justify;">Một chiến lược kh&aacute;c hiệu quả đ&oacute; l&agrave; h&atilde;y ph&acirc;n chia bất cứ điều g&igrave; m&agrave; bạn đang cố gắng thực hiện ra th&agrave;nh từng phần nhỏ. Chẳng hạn nếu bạn muốn chuẩn bị cho một b&agrave;i thuyết tr&igrave;nh h&atilde;y chia nhỏ n&oacute; th&agrave;nh c&aacute;c giai đoạn, đầu ti&ecirc;n l&agrave; chuẩn bị chủ đề, l&ecirc;n khung tr&igrave;nh b&agrave;y, t&igrave;m kiếm v&agrave; lựa chọn t&agrave;i liệu,.... H&atilde;y chia nhỏ một thử th&aacute;ch th&agrave;nh những phần nhỏ hơn. Điều n&agrave;y cho ph&eacute;p bạn giới hạn v&agrave; nắm bắt được những g&igrave; cần l&agrave;m trong ngắn hạn v&agrave; do đ&oacute; buộc bạn phải tập trung v&agrave;o&nbsp;kết quả của c&aacute;c qu&aacute; tr&igrave;nh, điều n&agrave;y khiến bạn kh&ocirc;ng mất phương hướng v&agrave; thất vọng với những điều bạn l&agrave;m.</p> <p><img class=" wp-image-4811 aligncenter" src="https://tek4.vn/wp-content/uploads/2019/09/cố-gắng-3.png" alt="cố gắng-3" width="527" height="529" /></p> <h2>Tập trung v&agrave;o phần gi&aacute;n tiếp của qu&aacute; tr&igrave;nh</h2> <p style="text-align: justify;">Một nghi&ecirc;n cứu cho thấy rằng khi c&aacute;c nhạc sĩ tập trung v&agrave;o &acirc;m thanh m&agrave; đ&agrave;n piano của họ đang tạo ra, thay v&igrave; quan t&acirc;m v&agrave;o c&aacute;c chuyển động ng&oacute;n tay, m&agrave;n tr&igrave;nh diễn của họ sẽ tốt hơn nhiều. Trong một nghi&ecirc;n cứu kh&aacute;c, những người tập trung v&agrave;o m&ocirc;i trường vật l&yacute; của họ hoặc kh&aacute;n giả thực hiện tốt hơn những người tập trung v&agrave;o ch&iacute;nh họ. Nếu bạn cảm thấy lo lắng, một giải ph&aacute;p hữu &iacute;ch l&agrave; h&atilde;y qu&ecirc;n vấn đề đi v&agrave; tập trung v&agrave;o một khung cảnh vĩ m&ocirc; hơn.</p> <p><img class=" wp-image-4813 aligncenter" src="https://tek4.vn/wp-content/uploads/2019/09/thư-gi&atilde;n_2.jpg" alt="thư gi&atilde;n_2" width="505" height="505" /></p> <p style="text-align: justify;">Khi một c&aacute;i g&igrave; đ&oacute; quan trọng với bạn, bạn thường &aacute;p lực v&agrave; cảm thấy nỗ lực cố gắng nhiều hơn. Nhưng đ&ocirc;i khi, điều đ&oacute; chỉ dẫn bạn đến thất bại. Nếu bạn muốn th&agrave;nh c&ocirc;ng, chắc chắn bạn cần nỗ lực. Nhưng nỗ lực đ&uacute;ng c&aacute;ch mời l&agrave; điều quan trọng. Nếu bạn kh&ocirc;ng thực hiện đ&uacute;ng c&aacute;ch, d&ugrave; bạn cố gắng bao nhi&ecirc;u th&igrave; cũng chỉ dẫn đến thất bại. Khi đ&oacute;, bạn cần l&ugrave;i lại v&agrave; t&igrave;m kiếm thời gian thư gi&atilde;n, h&atilde;y qu&ecirc;n vấn đề đi v&agrave; để cho bộ n&atilde;o v&ocirc; thức của bạn l&agrave;m những g&igrave; n&oacute; đ&atilde; biết c&aacute;ch l&agrave;m. H&atilde;y thư gi&atilde;n tản bộ v&agrave; để v&ocirc; thức tự t&igrave;m c&aacute;ch giải quyết vấn đề. H&atilde;y biết c&aacute;ch cố gắng một c&aacute;ch kh&ocirc;n ngoan.</p> <p style="text-align: right;"><strong>Theo <a href="https://forge.medium.com/why-trying-harder-can-sometimes-backfire-4185eae26f45">Medium</a></strong></p> <p>&nbsp;</p>