tek4

Điện toán đám mây là gì?

by - September. 21, 2021
Kiến thức
<p style="text-align: justify;">Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; một trong những c&ocirc;ng nghệ nền tảng v&agrave; ng&agrave;y c&agrave;ng được sử dụng phổ biến trong thực tế. Vậy điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave;? B&agrave;i viết n&agrave;y sẽ tr&igrave;nh b&agrave;y về lịch sử h&igrave;nh th&agrave;nh, kh&aacute;i niệm cũng như những t&iacute;nh chất, đặc điểm cơ bản của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y.</p> <h2>Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave;?</h2> <p style="text-align: justify;">Mặc d&ugrave; l&agrave; một kh&aacute;i niệm kh&aacute; phổ biến tuy nhi&ecirc;n, việc định nghĩa điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave; lại kh&ocirc;ng c&oacute; sự thống nhất ho&agrave;n to&agrave;n giữa c&aacute;c tổ chức. Dưới đ&acirc;y l&agrave; một số kh&aacute;i niệm về điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y thường được sử dụng trong thực tế:</p> <p style="text-align: justify;">Theo Rajkumar Buyya:</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>"Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; một loại hệ thống ph&acirc;n bố v&agrave; xử l&yacute; song song gồm c&aacute;c m&aacute;y t&iacute;nh ảo kết nối với nhau v&agrave; được cung cấp động cho người d&ugrave;ng như một hoặc nhiều t&agrave;i nguy&ecirc;n đồng nhất dựa tr&ecirc;n sự thỏa thuận dịch vụ giữa nh&agrave; cung cấp v&agrave; người sử dụng</em>."</strong></p> <p style="text-align: justify;">Theo Ian Foster:</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>"Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; một m&ocirc; h&igrave;nh điện to&aacute;n ph&acirc;n t&aacute;n c&oacute; t&iacute;nh co gi&atilde;n lớn m&agrave; hướng theo co gi&atilde;n về mặt kinh tế, l&agrave; nơi chứa c&aacute;c sức mạnh t&iacute;nh to&aacute;n, kho lưu trữ, c&aacute;c nền tảng v&agrave; c&aacute;c dịch vụ được trực quan, ảo h&oacute;a v&agrave; co gi&atilde;n linh động, sẽ được ph&acirc;n phối theo nhu cầu cho c&aacute;c kh&aacute;ch h&agrave;ng b&ecirc;n ngo&agrave;i th&ocirc;ng qua Internet&rdquo;</em>.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Theo Viện Ti&ecirc;u chuẩn v&agrave; C&ocirc;ng nghệ (NIST):</p> <p style="text-align: justify;"><strong><em>&ldquo;Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; một m&ocirc; h&igrave;nh cho ph&eacute;p truy cập mạng thuận tiện, theo nhu cầu đến một kho t&agrave;i nguy&ecirc;n điện to&aacute;n d&ugrave;ng chung, c&oacute; thể định cấu h&igrave;nh: mạng, m&aacute;y chủ, lưu trữ, ứng dụng,&hellip;c&oacute; thể được cung cấp v&agrave; thu hồi một c&aacute;ch nhanh ch&oacute;ng với y&ecirc;u cầu tối thiểu về quản l&yacute; hoặc can thiệp của nh&agrave; cung cấp dịch vụ.&rdquo; </em></strong></p> <p style="text-align: justify;">Đ&acirc;y l&agrave; định nghĩa được chấp nhận rộng r&atilde;i nhất hiện nay.</p> <p style="text-align: justify;">Mặc d&ugrave; c&oacute; những c&aacute;ch định nghĩa kh&aacute;c nhau, tuy nhi&ecirc;n, c&oacute; thể thấy rằng ch&uacute;ng đều chỉ đến một t&iacute;nh chất chung đ&oacute; l&agrave; khả năng cung cấp chia sẻ t&agrave;i nguy&ecirc;n d&ugrave;ng chung qua mạng Internet. C&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n rất đa dạng, đ&oacute; c&oacute; thể l&agrave; phần cứng, phần mềm, hạ tầng mạng, c&aacute;c m&aacute;y chủ, mạng lưới m&aacute;y chủ, c&aacute;c dịch vụ, ứng dụng,...hoặc bất k&igrave; thứ g&igrave; li&ecirc;n quan đến điện to&aacute;n v&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh. Khả năng chia sẻ n&agrave;y được thực hiện th&ocirc;ng qua c&aacute;c c&ocirc;ng nghệ ảo h&oacute;a, cho ph&eacute;p thay v&igrave; phải sử dụng một hoặc nhiều m&aacute;y chủ thật dạng vật l&yacute; (c&oacute; thể nh&igrave;n thấy được ngay trước mắt, t&aacute;c động trực tiếp: chạm, ấn n&uacute;t tắt &ndash; mở,&hellip;) th&igrave; ch&uacute;ng ta c&oacute; thể sử dụng c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n được ảo h&oacute;a (virtualized) th&ocirc;ng qua phần mềm v&agrave; m&ocirc;i trường Internet.</p> <p>C&aacute;c dịch vụ e-mail tr&ecirc;n nền web như Gmail, dịch vụ lưu trữ dữ liệu Google Drive, DropBox,...dịch vụ chỉnh sửa văn bản Google Docs ch&iacute;nh l&agrave; những ứng dụng phổ biến nhất của c&ocirc;ng nghệ điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y.</p> <p style="text-align: justify;"><img style="width: 100%;" src="../../../public_files/2150452e-ad20-473b-801f-6a1407d6088c" alt="dien-toan-dam-may-la-gi-2-1" /></p> <h3>Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y hoạt động như thế n&agrave;o?</h3> <p style="text-align: justify;">Trong hệ thống điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y, khối lượng c&ocirc;ng việc được thay đổi đ&aacute;ng kể. M&aacute;y t&iacute;nh tại doanh nghiệp bạn sẽ được giảm tải những &aacute;p lực c&ocirc;ng việc (chạy nhiều ứng dụng, chương tr&igrave;nh nặng, &hellip;.). Những vấn đề về phần cứng v&agrave; phần mềm đ&oacute; sẽ được xử l&yacute; bởi c&aacute;c đ&aacute;m m&acirc;y do mạng m&aacute;y t&iacute;nh tạo n&ecirc;n.</p> <p style="text-align: justify;">Điều kiện duy nhất về cơ sở vật chất l&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh người d&ugrave;ng phải chạy được phần mềm &ndash; giao diện sử dụng hệ thống điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y (c&oacute; thể l&agrave; một tr&igrave;nh duyệt Web), v&agrave; mạng lưới đ&aacute;m m&acirc;y sẽ đảm nhận phần c&ograve;n lại.</p> <p style="text-align: justify;">Thay v&igrave; chạy một chương tr&igrave;nh email tr&ecirc;n m&aacute;y t&iacute;nh, bạn chỉ cần đăng nhập v&agrave;o một t&agrave;i khoản email th&ocirc;ng qua Internet. C&aacute;c phần mềm v&agrave; lưu trữ cho t&agrave;i khoản của bạn sẽ t&ocirc;fn tại tr&ecirc;n đ&aacute;m m&acirc;y dịch vụ chứ kh&ocirc;ng tồn tại tr&ecirc;n m&aacute;y t&iacute;nh của bạn.</p> <h2>Đặc điểm, t&iacute;nh chất cơ bản của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave;?</h2> <p style="text-align: justify;">Từ &ldquo;Đám m&acirc;y&rdquo; trong cụm từ &ldquo;Điện to&aacute;n đám m&acirc;y&rdquo; thực ch&acirc;́t là lối n&oacute;i &acirc;̉n dụ d&ugrave;ng đ&ecirc;̉ m&ocirc; tả mạng Internet. C&ocirc;ng nghệ n&agrave;y là biện ph&aacute;p sử dụng dựa tr&ecirc;n kết nối Internet, nơi m&agrave; những người d&ugrave;ng chia sẻ c&ugrave;ng một mạng m&aacute;y chủ, phần mềm v&agrave; dữ liệu. Từ đ&aacute;m m&acirc;y, cũng gợi ra cho ch&uacute;ng ta những đặc điểm v&agrave; t&iacute;nh chất của n&oacute; đ&oacute; l&agrave; n&oacute; c&oacute; thể to nhỏ t&ugrave;y &yacute; (khả năng co d&atilde;n), ai cũng c&oacute; thể nh&igrave;n thấy n&oacute; (t&iacute;nh truy xuất diện rộng),...Theo Viện Ti&ecirc;u chuẩn v&agrave; C&ocirc;ng nghệ (NIST), điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y c&oacute; năm t&iacute;nh chất ch&iacute;nh:</p> <h3>Tự phục vụ theo nhu cầu (On-demand self-service)</h3> <p style="text-align: justify;">Mỗi khi c&oacute; nhu cầu, người d&ugrave;ng chỉ cần gửi y&ecirc;u cầu th&ocirc;ng qua trang web cung cấp dịch vụ, hệ thống của nh&agrave; cung cấp sẽ đ&aacute;p ứng y&ecirc;u cầu của người d&ugrave;ng. Người d&ugrave;ng c&oacute; thể tự phục vụ y&ecirc;u cầu của m&igrave;nh như tăng thời gian sử dụng server, tăng dung lượng lưu trữ&hellip; m&agrave; kh&ocirc;ng cần phải tương t&aacute;c trực tiếp với nh&agrave; cung cấp dịch vụ, mọi nhu cầu về dịch vụ đều được xử l&yacute; tr&ecirc;n m&ocirc;i trường web (Internet).</p> <h3>Truy xuất diện rộng (Broad network access)</h3> <p style="text-align: justify;">Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y cung cấp c&aacute;c dịch vụ th&ocirc;ng qua m&ocirc;i trường Internet. Do&nbsp; đ&oacute;, người d&ugrave;ng c&oacute; kết nối Internet l&agrave; c&oacute; thể sử dụng dịch vụ. Hơn nữa, điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y ở dạng dịch vụ n&ecirc;n kh&ocirc;ng đ&ograve;i hỏi khả năng xử l&yacute; cao ở&nbsp; ph&iacute;a client, v&igrave; vậy người d&ugrave;ng c&oacute; thể truy xuất bằng c&aacute;c thiết bị di dộng như điện thoại, PDA, laptop&hellip; Với điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y người d&ugrave;ng kh&ocirc;ng c&ograve;n bị phụ thuộc vị tr&iacute; nữa, họ c&oacute; thể truy xuất dịch vụ từ bất kỳ nơi n&agrave;o, v&agrave;o bất kỳ l&uacute;c n&agrave;o c&oacute; kết nối internet.</p> <h3>D&ugrave;ng chung t&agrave;i nguy&ecirc;n (Resource pooling)</h3> <p style="text-align: justify;">T&agrave;i nguy&ecirc;n của nh&agrave; cung cấp dịch vụ được d&ugrave;ng chung, phục vụ cho nhiều người d&ugrave;ng dựa tr&ecirc;n m&ocirc; h&igrave;nh &ldquo;multi-tenant&rdquo;. Trong m&ocirc; h&igrave;nh &ldquo;multi-tenant&rdquo;, t&agrave;i nguy&ecirc;n sẽ được ph&acirc;n ph&aacute;t động t&ugrave;y theo nhu cầu của người d&ugrave;ng. Khi nhu cầu của một kh&aacute;ch h&agrave;ng giảm xuống, th&igrave; phần t&agrave;i nguy&ecirc;n dư thừa sẽ được tận dụng để phục vụ cho một kh&aacute;ch h&agrave;ng kh&aacute;c. V&iacute; dụ&nbsp; như kh&aacute;ch h&agrave;ng A thu&ecirc; 10 CPU mỗi ng&agrave;y từ&nbsp; 7 giờ&nbsp; đến 11 giờ, một kh&aacute;ch h&agrave;ng B thu&ecirc; 10 CPU tương tự&nbsp; mỗi ng&agrave;y từ&nbsp; 13 giờ&nbsp; đến 17 giờ&nbsp; th&igrave; hai kh&aacute;ch h&agrave;ng n&agrave;y c&oacute; thể d&ugrave;ng chung 10 CPU đ&oacute;.</p> <p style="text-align: justify;">Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y dựa tr&ecirc;n c&ocirc;ng nghệ ảo h&oacute;a, n&ecirc;n c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n đa phần l&agrave; t&agrave;i nguy&ecirc;n ảo. C&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n ảo n&agrave;y sẽ được cấp ph&aacute;t động theo sự thay đổi nhu cầu của từng kh&aacute;ch h&agrave;ng kh&aacute;c nhau. Nhờ đ&oacute; nh&agrave; cung cấp dịch vụ c&oacute; thể phục vụ nhiều kh&aacute;ch h&agrave;ng hơn so với c&aacute;ch cấp ph&aacute;t t&agrave;i nguy&ecirc;n tĩnh truyền thống.</p> <h3>Khả năng co gi&atilde;n (Rapid elasticity)</h3> <p style="text-align: justify;">Đ&acirc;y l&agrave; t&iacute;ch chất đặc biệt nhất, nổi bật nhất v&agrave; quan trọng nhất của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y. Đ&oacute; l&agrave; khả năng tự động mở rộng hoặc thu nhỏ hệ&nbsp; thống t&ugrave;y theo nhu cầu của người&nbsp; d&ugrave;ng. Khi nhu cầu tăng cao, hệ thống sẽ tự mở rộng bằng c&aacute;ch th&ecirc;m t&agrave;i nguy&ecirc;n v&agrave;o. Khi nhu cầu giảm xuống, hệ thống sẽ tự giảm bớt t&agrave;i nguy&ecirc;n. V&iacute; dụ: kh&aacute;ch h&agrave;ng thu&ecirc; một Server gồm 10 CPU. Th&ocirc;ng thường do c&oacute; &iacute;t truy cập n&ecirc;n chỉ cần 5 CPU l&agrave; đủ, khi đ&oacute; hệ thống quản l&yacute; của nh&agrave; cung cấp dịch vụ sẽ tự ngắt bớt 5 CPU dư thừa, kh&aacute;ch h&agrave;ng kh&ocirc;ng phải trả ph&iacute; cho những CPU dư thừa n&agrave;y (những CPU n&agrave;y sẽ được cấp ph&aacute;t cho c&aacute;c kh&aacute;ch h&agrave;ng kh&aacute;c c&oacute; nhu cầu). Khi lượng truy cập tăng cao, nhu cầu tăng l&ecirc;n th&igrave; hệ thống quản l&yacute; của nh&agrave; cung cấp dịch vụ sẽ tự &ldquo;gắn&rdquo; th&ecirc;m CPU v&agrave;o, nếu nhu cầu tăng vượt qu&aacute; 10 CPU th&igrave; kh&aacute;ch h&agrave;ng phải trả ph&iacute; cho phần vượt mức theo thỏa thuận với nh&agrave; cung cấp.</p> <p style="text-align: justify;">Khả năng co gi&atilde;n gi&uacute;p cho nh&agrave; cung cấp sử dụng t&agrave;i nguy&ecirc;n hiệu quả, tận dụng triệt để t&agrave;i nguy&ecirc;n dư thừa, phục vụ được nhiều kh&aacute;ch h&agrave;ng. Đối với người sử dụng dịch vụ, khả năng co gi&atilde;n gi&uacute;p họ giảm chi ph&iacute; do họ chỉ trả ph&iacute; cho những t&agrave;i nguy&ecirc;n thực sự d&ugrave;ng.</p> <h3>Điều tiết dịch vụ (Measured service)</h3> <p style="text-align: justify;">Hệ thống điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y tự động kiểm so&aacute;t v&agrave; tối ưu h&oacute;a việc sử dụng t&agrave;i nguy&ecirc;n (dung lượng lưu trữ, đơn vị xử l&yacute;, băng th&ocirc;ng&hellip;).&nbsp; Lượng t&agrave;i nguy&ecirc;n sử dụng c&oacute; thể được theo d&otilde;i, kiểm so&aacute;t v&agrave; b&aacute;o c&aacute;o một c&aacute;ch minh bạch cho cả hai ph&iacute;a nh&agrave; cung cấp dịch vụ v&agrave; người sử dụng.</p> <h2>Lịch sử h&igrave;nh th&agrave;nh điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y</h2> <p style="text-align: justify;"><span class="fontstyle0">Từ những năm 1950, việc xuất hiện của c&aacute;c m&aacute;y chủ t&iacute;nh to&aacute;n quy m&ocirc; lớn được triển khai tại một số cơ sở gi&aacute;o dục v&agrave; tập đo&agrave;n lớn đ&atilde; dẫn đến b&agrave;i to&aacute;n về nhu cầu &ldquo;chia sẻ thời gian&rdquo; v&agrave; chia sẻ t&agrave;i nguy&ecirc;n</span><span class="fontstyle0"> t&iacute;nh to&aacute;n chung của c&aacute;c hệ thống m&aacute;y chủ. Đ&acirc;y l&agrave; tiền đề đầu ti&ecirc;n của c&aacute;c hệ thống điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y sau n&agrave;y.<br /></span></p> <p style="text-align: justify;">Đến năm 1960, nhu cầu n&agrave;y được John McCarthy tổng qu&aacute;t h&oacute;a bằng ti&ecirc;n đo&aacute;n rằng &ldquo;một ng&agrave;y n&agrave;o đ&oacute; t&iacute;nh to&aacute;n được tổ chức như một tiện &iacute;ch c&ocirc;ng cộng&rdquo;. Từ đ&oacute;, t&iacute;nh chất n&agrave;y được sử dụng như một đặc điểm quan trọng của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y. C&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n trong điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y như t&agrave;i nguy&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n, lưu trữ, ứng dụng,...được sử dụng như một dịch vụ <span class="fontstyle0">v&agrave; tạo cảm gi&aacute;c cho người d&ugrave;ng về một nguồn cung ứng c&oacute; khả năng co gi&atilde;n, trực tuyến, v&agrave; xem như l&agrave; v&ocirc; tận. Đặc t&iacute;nh n&agrave;y c&oacute; thể so s&aacute;nh với c&aacute;c đặc t&iacute;nh của ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp ti&ecirc;u d&ugrave;ng dịch vụ c&ocirc;ng cộng như điện v&agrave; nước. Khi sử dụng điện hay nước, người d&ugrave;ng kh&ocirc;ng cần quan t&acirc;m tới t&agrave;i nguy&ecirc;n đến từ đ&acirc;u, được xử l&yacute;, ph&acirc;n phối như thế n&agrave;o, họ chỉ việc sử dụng dịch vụ v&agrave; trả tiền cho nh&agrave; cung cấp theo lượng ti&ecirc;u d&ugrave;ng của m&igrave;nh.</span></p> <p style="text-align: justify;">Thuật ngữ "điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y" xuất hiện lần đầu ti&ecirc;n năm 1997 trong một b&agrave;i giảng của Ramnath Chellappa. Trong đ&oacute; từ "đ&aacute;m m&acirc;y" được lấy từ lĩnh vực kỹ thuật điện thoại tại c&aacute;c c&ocirc;ng ty viễn th&ocirc;ng. <span class="fontstyle0">Thuật ngữ n&agrave;y m&ocirc; tả kh&aacute;i niệm chia sẻ băng th&ocirc;ng mạng th&ocirc;ng qua dịch vụ mạng ri&ecirc;ng ảo với gi&aacute; thấp thay cho kỹ thuật truyền tải điểm điểm vẫn được sử dụng trong qu&aacute; khứ. Kỹ thuật n&agrave;y gi&uacute;p cho c&aacute;c c&ocirc;ng ty viễn th&ocirc;ng sử dụng hạ tầng băng th&ocirc;ng mạng hiệu quả hơn. Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y mở rộng kh&aacute;i niệm n&agrave;y qua việc cho ph&eacute;p chia sẻ cả t&agrave;i nguy&ecirc;n m&aacute;y chủ vật l&yacute; bằng việc cung cấp c&aacute;c m&aacute;y chủ ảo.</span></p> <p style="text-align: justify;">Amazon bắt đầu ph&aacute;t triển sản phẩm để cung cấp điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y cho kh&aacute;ch h&agrave;ng v&agrave; tung ra dịch vụ Web Amazon (AWS) như một tiện &iacute;ch m&aacute;y t&iacute;nh trong năm 2006 đ&aacute;nh dấu việc thương mại h&oacute;a điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y. Kiến tr&uacute;c điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y đ&atilde; gi&uacute;p Amazon tối ưu h&oacute;a chi ph&iacute; đầu tư m&aacute;y chủ với việc cho ph&eacute;p hệ thống được sử dụng &iacute;t nhất 10% năng lực t&agrave;i nguy&ecirc;n tại mọi thời điểm.</p> <p style="text-align: justify;">Trong năm 2007, Google, IBM v&agrave; một số trường đại học bắt tay v&agrave;o nghi&ecirc;n cứu dự &aacute;n điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y với quy m&ocirc; lớn. V&agrave;o đầu năm 2008, Eucalyptus <span class="fontstyle0">được giới thiệu l&agrave; nền tảng điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y m&atilde; nguồn mở đầu ti&ecirc;n, tương th&iacute;ch với API của AWS</span>, cho ph&eacute;p triển khai c&aacute;c đ&aacute;m m&acirc;y ri&ecirc;ng tư. Cũng v&agrave;o đầu năm 2008, OpenNebula t&agrave;i trợ dự &aacute;n kho lưu trữ v&agrave; trở th&agrave;nh phần mềm m&atilde; nguồn mở đầu ti&ecirc;n triển khai đ&aacute;m m&acirc;y ri&ecirc;ng, đ&aacute;m m&acirc;y lai v&agrave; li&ecirc;n đo&agrave;n c&aacute;c đ&aacute;m m&acirc;y. <span class="fontstyle0">&nbsp;T&iacute;nh tới thời điểm hiện tại, c&oacute; rất nhiều c&aacute;c sản phẩm điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y được đưa ra như Google App Engine, Microsoft Azure, Nimbus,...</span></p> <p><img style="width: 100%;" src="../../../public_files/7de3fb9c-1f61-4efb-ba61-4561184791df" alt="dien-toan-dam-may-la-gi-2-2" /></p> <p style="text-align: justify;">Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y (cloud computing) l&agrave; một vấn đề đang rất được quan t&acirc;m nghi&ecirc;n cứu. Tuy nhi&ecirc;n, n&oacute; kh&ocirc;ng phải l&agrave; một sự ph&aacute;t triển mới mang t&iacute;nh c&aacute;ch mạng. Thực ra n&oacute; l&agrave; một sự tiến h&oacute;a đ&atilde; diễn ra trong suốt một v&agrave;i thập kỷ trước khi ph&aacute;t triển b&ugrave;ng nổ v&agrave; đạt th&agrave;nh tựu như hiện nay.</p> <p style="text-align: justify;">Xu thế hướng tới điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y bắt đầu v&agrave;o cuối những năm 80 với những kh&aacute;i niệm về điện to&aacute;n lưới (grid computing). Điện to&aacute;n lưới, phổ biến với Globus Aliance v&agrave;o năm 2003, gi&uacute;p cho việc phối hợp hoạt động của c&aacute;c hệ thống t&iacute;nh to&aacute;n nằm ph&acirc;n t&aacute;n với nhau về mặt địa l&yacute; trở n&ecirc;n dễ d&agrave;ng hơn. So với c&ocirc;ng nghệ ra đời trước l&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh cụm (cluster computing), điện to&aacute;n lưới c&oacute; phạm vi ph&acirc;n t&aacute;n v&agrave; hoạt động rộng hơn, mỗi một cluster c&oacute; thể trở th&agrave;nh một th&agrave;nh phần t&iacute;nh to&aacute;n (node) trong hệ thống lưới. C&ocirc;ng nghệ lưới kh&ocirc;ng đ&ograve;i hỏi c&aacute;c th&agrave;nh phần phải c&oacute; sự tương đồng với nhau về cấu tr&uacute;c, năng lực xử l&yacute;. C&oacute; thể xem m&ocirc;i trường lưới l&agrave; một tập hợp rộng lớn c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n v&agrave; c&oacute; cấu tr&uacute;c ph&acirc;n t&aacute;n, kh&ocirc;ng đồng nhất, mỗi nguồn t&agrave;i nguy&ecirc;n c&oacute; thể do một tổ chức ri&ecirc;ng biệt quản l&yacute;. Người d&ugrave;ng sẽ thấy m&ocirc;i trường lưới như một <em>m&aacute;y chủ ảo </em>khổng lồ với hệ th&ocirc;ng phần cứng v&agrave; hệ điều h&agrave;nh b&ecirc;n dưới được ảo h&oacute;a bởi một hệ thống trung gian (middleware). Tuy nhi&ecirc;n, ch&iacute;nh từ việc c&oacute; một hạ tầng hỗn tạp n&ecirc;n hệ thống trung gian của một lưới t&iacute;nh to&aacute;n thường rất phức tạp v&agrave; điều n&agrave;y khiến cho c&aacute;c thao t&aacute;c tạo lập, triển khai v&agrave; quản l&yacute; một dịch vụ tr&ecirc;n m&ocirc;i trường lưới gặp nhiều kh&oacute; khăn.</p> <p style="text-align: justify;">V&agrave;o những năm 90, kh&aacute;i niệm ảo h&oacute;a được mở rộng, vượt khỏi phạm vi c&aacute;c m&aacute;y chủ ảo sang những cấp độ cao hơn của sự trừu tượng h&oacute;a, đầu ti&ecirc;n đ&oacute; l&agrave; <em>nền tảng ảo (virtual platform)</em>, v&agrave; tiếp đ&oacute; l&agrave; <em>ứng dụng ảo (virtual application)</em>. Điện to&aacute;n theo nhu cầu (utility computing) cung cấp c&aacute;c m&aacute;y cụm (cluster) theo y&ecirc;u cầu để l&agrave;m nền tảng ảo cho c&aacute;c ứng dụng.</p> <p style="text-align: justify;">V&agrave; tiếp ngay sau đ&oacute; l&agrave; <em>dịch vụ ứng dụng (software as a service &ndash; SaaS) </em>ra đời v&agrave; phổ biến trong năm 2001, cung cấp cho người sử dụng c&aacute;c dịch vụ phần mềm trực tuyến. Điểm chung của điện to&aacute;n theo nhu cầu v&agrave; SaaS l&agrave; người d&ugrave;ng c&oacute; thể dễ d&agrave;ng t&ugrave;y chọn định mức sử dụng của m&igrave;nh v&agrave; cũng chỉ phải trả ph&iacute; cho định mức n&agrave;y m&agrave; th&ocirc;i.</p> <p style="text-align: justify;">Kh&aacute;i niệm điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y (cloud computing) được ph&aacute;t triển từ điện to&aacute;n lưới, điện to&aacute;n theo nhu cầu v&agrave; SaaS. Trong m&ocirc;i trường đ&aacute;m m&acirc;y, c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n điện to&aacute;n như m&aacute;y chủ, c&oacute; thể được định h&igrave;nh động hoặc được cắt nhỏ từ cơ sở hạ tầng phần cứng nền v&agrave; trở n&ecirc;n sẵn s&agrave;ng tiếp nhận tải c&ocirc;ng việc. Thế mạnh của hệ thống đ&aacute;m m&acirc;y nằm ở khả năng quản l&yacute; cơ sở hạ tầng c&ugrave;ng với sự trưởng th&agrave;nh v&agrave; tiến bộ của c&ocirc;ng nghệ ảo h&oacute;a để quản l&yacute; v&agrave; sử dụng tốt hơn c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n vật l&yacute; th&ocirc;ng qua sự tự động h&oacute;a việc cung cấp, tạo bản sao, c&acirc;n bằng tải c&ocirc;ng việc, gi&aacute;m s&aacute;t v&agrave; xử l&yacute; y&ecirc;u cầu thay đổi hệ thống.</p> <p style="text-align: justify;">C&aacute;c ứng dụng chạy tr&ecirc;n m&ocirc;i trường đ&aacute;m m&acirc;y sẽ nằm tại c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu c&oacute; t&iacute;nh mở rộng rất lớn, trong đ&oacute; c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n điện to&aacute;n c&oacute; thể được cung cấp động v&agrave; được chia sẽ để đạt được hiệu quả về kinh tế, v&agrave; c&oacute; thể được truy cập từ bất cứ đ&acirc;u th&ocirc;ng qua c&aacute;c thiết bị được kết nối mạng. Sự phổ biến của c&aacute;c thiết bị di động th&ocirc;ng minh, kết nối kh&ocirc;ng d&acirc;y tốc độ cao v&agrave; c&aacute;c giao diện Web 2.0 phong ph&uacute; đ&atilde; biến m&ocirc; h&igrave;nh điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y qua mạng kh&ocirc;ng chỉ trở th&agrave;nh hiện thực m&agrave; c&ograve;n l&agrave; một c&aacute;ch để giảm mức độ phức tạp của hạ tầng c&ocirc;ng nghệ th&ocirc;ng tin.</p> <h2>Lợi &iacute;ch của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave;?</h2> <p>Dưới đ&acirc;y l&agrave; một số ưu điểm của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y:</p> <ul> <li style="text-align: justify;"><em><strong> <span class="fontstyle0">Triển khai nhanh ch&oacute;ng</span></strong></em><span class="fontstyle2"><em><strong>:</strong></em> Với c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh truyền thống, khi triển khai một ứng dụng tr&ecirc;n internet, người d&ugrave;ng phải thực hiện một loạt c&aacute;c c&ocirc;ng việc như mua sắm thiết bị (hoặc thu&ecirc; thiết bị từ b&ecirc;n thứ ba), c&agrave;i đặt v&agrave; cấu h&igrave;nh phần mềm...Đối với điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y, c&aacute;c ứng dụng được đưa l&ecirc;n trực tiếp đ&aacute;m m&acirc;y gi&uacute;p loại bỏ một số c&ocirc;ng việc đ&ograve;i hỏi thời gian lớn, chẳng hạn khi ph&aacute;t triển một ứng dụng dựa tr&ecirc;n đ&aacute;m m&acirc;y nền tảng dịch vụ PaaS, người d&ugrave;ng chỉ việc quan t&acirc;m ph&aacute;t triển v&agrave; triển khai c&aacute;c ứng dụng của m&igrave;nh l&ecirc;n &ldquo;m&acirc;y&rdquo; m&agrave; kh&ocirc;ng cần quan t&acirc;m đến việc mua b&aacute;n v&agrave; c&agrave;i đặt m&ocirc;i trường hoạt động cho n&oacute;.&nbsp;</span></li> <li style="text-align: justify;"><strong><em>Sử dụng c&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n động (Dynamic computing resources):</em></strong>&nbsp;C&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n được cấp ph&aacute;t cho doanh nghiệp đ&uacute;ng như những g&igrave; doanh nghiệp muốn một c&aacute;ch tức thời. Thay v&igrave; việc doanh nghiệp phải t&iacute;nh to&aacute;n xem c&oacute; n&ecirc;n mở rộng hay kh&ocirc;ng, phải đầu tư bao nhi&ecirc;u m&aacute;y chủ th&igrave; nay doanh nghiệp chỉ cần y&ecirc;u cầu &ldquo;Hey, đ&aacute;m m&acirc;y, ch&uacute;ng t&ocirc;i cần th&ecirc;m t&agrave;i nguy&ecirc;n tương đương với 1 CPU 3.0 GHz, 128GB RAM&hellip;&rdquo; v&agrave; đ&aacute;m m&acirc;y sẽ tự t&igrave;m kiếm t&agrave;i nguy&ecirc;n rỗi để cung cấp cho bạn. <span class="fontstyle2">Khả năng tăng hoặc giảm sự cung cấp t&agrave;i nguy&ecirc;n nhanh ch&oacute;ng theo nhu cầu ti&ecirc;u d&ugrave;ng của ứng dụng tại c&aacute;c thời điểm kh&aacute;c nhau nhờ c&ocirc;ng nghệ ảo h&oacute;a của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; một trong những đặc điểm vượt trội của c&ocirc;ng nghệ n&agrave;y, thể hiện khả năng triển khai nhanh đ&aacute;p ứng mọi đ&ograve;i hỏi về t&agrave;i nguy&ecirc;n ngay lập tức tại bất cứ thời điểm n&agrave;o của ứng dụng.</span></li> </ul> <ul> <li style="text-align: justify;"><strong><em>Giảm chi ph&iacute;</em></strong>: Doanh nghiệp sẽ c&oacute; khả năng cắt giảm chi ph&iacute; để mua b&aacute;n, c&agrave;i đặt v&agrave; bảo tr&igrave; t&agrave;i nguy&ecirc;n. R&otilde; r&agrave;ng thay v&igrave; việc phải cử một chuy&ecirc;n gia đi mua m&aacute;y chủ, c&agrave;i đặt m&aacute;y chủ, bảo tr&igrave; m&aacute;y chủ th&igrave; nay bạn chẳng cần phải l&agrave;m g&igrave; ngo&agrave;i việc x&aacute;c định ch&iacute;nh x&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n m&igrave;nh cần v&agrave; y&ecirc;u cầu. Qu&aacute; tiện!. <span class="fontstyle0">Chi ph&iacute; được giảm đ&aacute;ng kể do chi ph&iacute; vốn đầu tư được chuyển sang chi ph&iacute; duy tr&igrave; hoạt động. Điều n&agrave;y l&agrave;m giảm những kh&oacute; khăn khi người d&ugrave;ng cần t&iacute;nh to&aacute;n xử l&yacute; c&aacute;c t&aacute;c vụ trong một lần duy nhất hoặc kh&ocirc;ng thường xuy&ecirc;n do họ c&oacute; thể đi thu&ecirc; cơ sở hạ tầng được cung cấp bởi b&ecirc;n thứ ba.</span></li> </ul> <ul> <li style="text-align: justify;"><strong><em>Giảm độ phức tạp trong cơ cấu của doanh nghiệp</em></strong>: Doanh nghiệp sản xuất h&agrave;ng h&oacute;a m&agrave; lại phải c&oacute; cả một chuy&ecirc;n gia IT để vận h&agrave;nh, bảo tr&igrave; m&aacute;y chủ th&igrave; qu&aacute; tốn k&eacute;m. Nếu kho&aacute;n ngo&agrave;i được qu&aacute; tr&igrave;nh n&agrave;y th&igrave; doanh nghiệp sẽ chỉ tập trung v&agrave;o việc sản xuất h&agrave;ng h&oacute;a chuy&ecirc;n m&ocirc;n của m&igrave;nh v&agrave; giảm bớt được độ phức tạp trong cơ cấu.</li> </ul> <ul> <li style="text-align: justify;"><strong><em>Tăng khả năng sử dụng t&agrave;i nguy&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n:</em></strong> Một trong những c&acirc;u hỏi đau đầu của việc đầu tư t&agrave;i nguy&ecirc;n (v&iacute; dụ m&aacute;y chủ) l&agrave; bao l&acirc;u th&igrave; n&oacute; sẽ hết khấu hao, t&ocirc;i đầu tư như thế c&oacute; l&atilde;i hay kh&ocirc;ng, c&oacute; bị lạc hậu về c&ocirc;ng nghệ hay kh&ocirc;ng. Khi sử dụng t&agrave;i nguy&ecirc;n tr&ecirc;n đ&aacute;m m&acirc;y th&igrave; bạn kh&ocirc;ng c&ograve;n phải quan t&acirc;m tới điều n&agrave;y nữa.</li> <li style="text-align: justify;"><strong> Khả năng c<span class="fontstyle0">hia sẻ t&agrave;i nguy&ecirc;n</span></strong><span class="fontstyle2"><strong>:</strong> Việc cho thu&ecirc; v&agrave; chia sẻ t&agrave;i nguy&ecirc;n giữa c&aacute;c người d&ugrave;ng với nhau l&agrave;m giảm chi ph&iacute; đầu tư hạ tầng t&iacute;nh to&aacute;n giữa một phạm vi lớn người d&ugrave;ng. Sự chia sẻ n&agrave;y cũng cho ph&eacute;p tập trung cơ sở hạ tầng để phục vụ c&aacute;c b&agrave;i to&aacute;n lớn với chi ph&iacute; thấp hơn việc đầu tư hệ thống m&aacute;y chủ t&iacute;nh to&aacute;n từ đầu.</span></li> <li style="text-align: justify;"><strong> Tăng sự linh hoạt v&agrave; khả năng sẵn s&agrave;ng của hệ thống</strong>: Khi cần th&ecirc;m hay bớt một hay v&agrave;i thiết bị, bạn chỉ mất v&agrave;i gi&acirc;y cực nhanh để c&agrave;i đặt một lần cho to&agrave;n hệ thống. C&aacute;c ứng dụng v&agrave; dịch vụ được c&acirc;n bằng động để đảm bảo t&iacute;nh khả dụng. Khi một trong c&aacute;c hardware bị hư hỏng kh&ocirc;ng l&agrave;m ảnh hưởng đến hệ thống, chỉ suy giảm t&agrave;i nguy&ecirc;n hệ thống.</li> <li style="text-align: justify;"><strong> Hỗ trợ đ<span class="fontstyle0">a phương tiện truy cập</span></strong><span class="fontstyle2"><strong>:</strong> Sự độc lập giữa thiết bị v&agrave; vị tr&iacute; l&agrave;m cho người d&ugrave;ng c&oacute; thể truy cập hệ thống bằng c&aacute;ch sử dụng tr&igrave;nh duyệt web m&agrave; kh&ocirc;ng quan t&acirc;m đến vị tr&iacute; của họ hay thiết bị n&agrave;o m&agrave; họ đang d&ugrave;ng, v&iacute; dụ như PC, mobile... V&igrave; cơ sở hạ tầng off-site (được cung cấp bởi đối t&aacute;c thứ ba) v&agrave; được truy cập th&ocirc;ng qua Internet, do đ&oacute; người d&ugrave;ng c&oacute; thể kết nối từ bất kỳ nơi n&agrave;o.</span></li> <li style="text-align: justify;"><span class="fontstyle0"><strong>Giảm tải c&ocirc;ng việc cho người d&ugrave;ng:</strong> C&aacute;c t&agrave;i nguy&ecirc;n trong hệ thống th&ocirc;ng tin đều được cung cấp dưới dạng c&aacute;c dịch vụ qua mạng Internet, giải ph&oacute;ng người sử dụng khỏi việc phải đầu tư nh&acirc;n lực, c&ocirc;ng nghệ v&agrave; hạ tầng để triển khai hệ thống. Từ đ&oacute; gi&uacute;p tối giản chi ph&iacute; v&agrave; thời gian triển khai, tạo điều kiện cho người sử dụng nền tảng điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y tập trung được tối đa nguồn lực v&agrave;o c&ocirc;ng việc chuy&ecirc;n m&ocirc;n.</span></li> <li style="text-align: justify;"><strong> <span class="fontstyle0">Khả năng chịu tải n&acirc;ng cao</span></strong><span class="fontstyle2"><strong>:</strong> Về l&yacute; thuyết, t&agrave;i nguy&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n tr&ecirc;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; v&ocirc; hạn. Việc th&ecirc;m v&agrave;o năng lực t&iacute;nh to&aacute;n để chịu tải cao c&oacute; thể được thực hiện chỉ bằng c&aacute;c thao t&aacute;c k&iacute;ch chuột hoặc đ&atilde; được tự động ho&aacute;.</span></li> <li style="text-align: justify;"><strong><span class="fontstyle0">Độ tin cậy</span></strong><span class="fontstyle2"><strong>:</strong> Người sử dụng điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y được k&yacute; hợp đồng sử dụng với điều khoản chất lượng dịch vụ rất cao ghi sẵn trong hợp đồng. Chất lượng dịch vụ đ&aacute;m m&acirc;y đơn giản được đ&aacute;nh gi&aacute; ổn định hơn hệ thống tự triển khai do nền tảng đ&aacute;m m&acirc;y được thiết kế v&agrave; bảo tr&igrave; bởi đội ngũ chuy&ecirc;n gia nhiều kinh nghiệm về hệ thống. Hơn nữa, việc lu&ocirc;n l&agrave;m việc với hệ thống lớn v&agrave; gặp nhiều lỗi tương tự nhau n&ecirc;n qu&aacute; tr&igrave;nh kh&ocirc;i phục hệ thống sau thảm họa th&ocirc;ng thường l&agrave; nhanh ch&oacute;ng.</span></li> <li style="text-align: justify;"><strong> <span class="fontstyle0">An to&agrave;n</span></strong><span class="fontstyle2"><strong>:</strong> T&iacute;nh an to&agrave;n trong điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y từ trước đến nay vẫn l&agrave; một trong những quan ngại đối với người d&ugrave;ng. Tuy nhi&ecirc;n, hiện nay, khả năng bảo mật trong m&ocirc;i trường đ&aacute;m m&acirc;y đ&atilde; được cải thiện đ&aacute;ng kể. Do dữ liệu tập trung trong c&aacute;c đ&aacute;m m&acirc;y ng&agrave;y c&agrave;ng lớn n&ecirc;n c&aacute;c nh&agrave; cung cấp lu&ocirc;n ch&uacute; trọng n&acirc;ng cao c&ocirc;ng nghệ v&agrave; đặt ra những r&agrave;o cản để tăng t&iacute;nh an to&agrave;n cho dữ liệu. B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, c&aacute;c nh&agrave; cung cấp đ&aacute;m m&acirc;y c&oacute; khả năng d&agrave;nh nhiều nguồn lực cho việc giải quyết c&aacute;c vấn đề bảo mật m&agrave; nhiều kh&aacute;ch h&agrave;ng kh&ocirc;ng c&oacute; đủ chi ph&iacute; để thực hiện. C&aacute;c nh&agrave; cung cấp sẽ ghi nhớ c&aacute;c nhật k&yacute; truy cập, nhưng việc truy cập v&agrave;o ch&iacute;nh bản th&acirc;n c&aacute;c nhật k&yacute; truy cập n&agrave;y c&oacute; thể cũng rất kh&oacute; khăn do ch&iacute;nh s&aacute;ch của nh&agrave; cung cấp đ&aacute;m m&acirc;y khi người d&ugrave;ng tự m&igrave;nh muốn x&aacute;c minh r&otilde; hệ thống của m&igrave;nh c&oacute; an to&agrave;n kh&ocirc;ng. Mặc d&ugrave; vậy, mối quan t&acirc;m lo ngại về việc mất quyền điều khiển dữ liệu nhạy cảm cũng ng&agrave;y c&agrave;ng tăng cao.</span></li> <li style="text-align: justify;"><span class="fontstyle0">Lợi &iacute;ch của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y mang lại kh&ocirc;ng chỉ g&oacute;i gọn trong phạm vi người sử dụng m&agrave; c&ograve;n từ ph&iacute;a c&aacute;c nh&agrave; cung cấp dịch vụ điện to&aacute;n. Theo những đ&aacute;nh g&iacute;a của nh&oacute;m IBM CloudBurst năm 2009, tr&ecirc;n m&ocirc;i trường điện to&aacute;n ph&acirc;n t&aacute;n c&oacute; đến 85% tổng năng lực t&iacute;nh to&aacute;n trong trạng th&aacute;i nh&agrave;n rỗi, thiết bị lưu trữ tăng 54% mỗi năm, khoảng 70% chi ph&iacute; được d&agrave;nh cho việc duy tr&igrave; c&aacute;c hệ thống th&ocirc;ng tin. C&ocirc;ng nghiệp phần mềm mất đi 40 tỷ USD hằng năm v&igrave; việc ph&acirc;n phối sản phẩm kh&ocirc;ng hiệu quả, khoảng 33% kh&aacute;ch h&agrave;ng ph&agrave;n n&agrave;n về c&aacute;c lỗi bảo mật do c&aacute;c c&ocirc;ng ty cung cấp dịch vụ. Những thống k&ecirc; n&agrave;y đều chỉ đến một điểm quan trọng: m&ocirc; h&igrave;nh hệ thống th&ocirc;ng tin hiện tại đ&atilde; lỗi thời v&agrave; k&eacute;m hiệu quả, cần phải chuyển sang một m&ocirc; h&igrave;nh điện to&aacute;n mới &ndash; đ&oacute; l&agrave; điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y.</span></li> </ul> <p style="text-align: justify;">B&agrave;i viết n&agrave;y đ&atilde; tr&igrave;nh b&agrave;y được kh&aacute;i niệm điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y l&agrave; g&igrave;, cũng như c&aacute;c t&iacute;nh chất, lợi &iacute;ch của điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y. Để t&igrave;m hiểu chi tiết hơn về c&ocirc;ng nghệ n&agrave;y, bạn đọc c&oacute; thể xem chi tiết tại series "<a href="../../../dien-toan-dam-may/">Điện to&aacute;n đ&aacute;m m&acirc;y</a>".</p> <hr /> <p style="text-align: center;"><em><strong>Fanpage Facebook:</strong>&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/tek4.vn/">TEK4.VN</a></em>&nbsp;</p> <p style="text-align: center;"><em><strong>Tham gia cộng đồng để chia sẻ, trao đổi v&agrave; thảo luận:</strong>&nbsp;<a href="https://www.facebook.com/groups/tek4.vn/">TEK4.VN - Học Lập Tr&igrave;nh Miễn Ph&iacute;</a></em></p>